“Als terugkijken pijn doet en vooruitkijken je bang maakt kijk dan naast je: Ik ga met je mee, Ik ben altijd bij je, alle dagen!”
Inleiding
“We kunnen het verleden niet veranderen, maar het verleden kan ons wel veranderen.”
Een drempel is een symbool voor een verandering of nieuw begin. Zo zeggen we wel: dat we op de drempel van een nieuwe tijd staan. Wij staan aan het begin van een nieuw jaar of een nieuwe periode in ons leven en het is gebruikelijk om dan eens terug te kijken. Maar het is ook een tijdstip om met verwachting vooruit te kijken op wat het nieuwe wat ons te wachten staat zal brengen. De spreuk boven dit artikel las ik eens op een boekenlegger die ik kreeg en sinds die tijd is het mij niet meer uit mijn gedachten gegaan. Er wordt weleens gesproken van “die goeie oude tijd”, maar het verleden idealiseren is meestal het gevolg van een slecht geheugen en een grote fantasie! Het zal eerder zijn dat minder prettige gebeurtenissen hebben plaatsgevonden in ons leven, op het werk of in het gezin waar we geen antwoord op hebben gekregen. Als dat zo is, en we moeten vragend verder gaan, dan mag het ons tot troost zijn dat we het Boven eens zullen verstaan. Het leven, ook van een gelovige, kent ook zo zijn “ups-and-downs” en een “goede tijd” is vaak ook “een minder goede tijd”. Gisteren is verleden en kan niet worden veranderd, en morgen kan misschien nooit komen, daarom maak er vandaag het beste van!
Als terugkijken pijn doet…
“Gebeurtenissen in ons leven kunnen ons bitter maken of beter.”
Het is zeer goed mogelijk dat u in de achterliggende tijd geen moeilijke momenten hebt gekend en dat u dankbaar achteromkijkt zonder veel hartzeer. Aartsvader Jakob, kon na een moeizaam leven terugkijken en toch zeggen: “De God voor Wiens aangezicht mijn vaderen, Abraham en Izak, gewandeld hebben, de God Die mij als herder geleid heeft, mijn leven lang tot op deze dag, de Engel, Die mij verlost heeft van al het kwaad.” (Gen.48:15) Ook Jozua kon met een dankbaar hart terugzien op de tijd dat hij het beloofde land betrad tot op de dag van zijn heengaan. “Zo gaf de HEERE aan Israël heel het land dat Hij gezworen had hun vaderen te geven. Zij namen het in bezit en woonden erin. En de HEERE gaf hun rondom rust, overeenkomstig alles wat Hij hun vaderen gezworen had. Niemand van al hun vijanden kon tegenover hen standhouden. Al hun vijanden gaf de HEERE in hun hand. Van al de goede woorden die de HEERE tot het huis van Israël gesproken had, is er niet één woord onvervuld gebleven: alles is uitgekomen.” (Joz.21:43-45) Als jij ook zó kunt terugkijken, met een dankbaar hart, bent u een gelukkig mens! Maar het kan ook anders en bent u misschien teleurgesteld of verbitterd wanneer u het afgelopen jaar de revue laat passeren. Wat dat aangaat hoeven we maar te denken aan Naomi die, teruggekeerd van haar verblijf in Moab zei: “Noem mij niet Naomi (vriendelijke), noem mij Mara (bitter), want de Almachtige heeft mij grote bitterheid aangedaan.” (Ruth 1:20) Ruth was teleurgesteld in het verleden maar begreep (nog) niet dat veel leed dat haar was overkomen in de achter liggende tijd, het gevolg was van een verkeerde beslissing die zij en haar man Elkana genomen hadden. Hoe dan ook, je kunt in veel dingen teleurgesteld zijn, in jezelf, je werk, je gezin, je kinderen, de gemeente of zelfs in God. De vraag is: Hoe gaan je om met teleurstellingen? Naomi was verbitterd en teleurgesteld in God, “de Almachtige heeft mij veel bitterheid aangedaan” en “de Here tegen mij heeft getuigd en de Almachtige heeft mij kwaad aangedaan?” (Ruth 1:20-21) “Bitterheid komt van gebeurtenissen die in ons leven zijn gebeurd maar nog niet zijn verwerkt.” (Heb.12:15)
“Als terugkijken pijn doet en vooruitkijken je bang maakt…
“Terwijl mensen het besterven van bangheid en verwachting van de dingen die over het aardrijk komen.” (Luk.21:26)
Hoe ga je om met het verleden, maar ook hoe ga je om met bezorgdheid over de dingen die nog moeten komen? Het is geen overdrijving om de huidige tijd te zeggen dat we leven in een wereld die niet meer te stoppen is en op weg is om in een onomkeerbare situatie is geraakt en we moeten maar afwachten waar “het schip strand!”. Van Henry Kissinger (1923-2023), voormalig minister van buitenlandse zaken van de Verenigde Staten in de jaren 70 van de vorige eeuw, is de volgende uitspraak bekend: “Als je de oorlogstrommels nu nog niet hoort ben je doof!” Kissinger zei dat ten tijde van pendeldiplomatie in het Midden-Oosten ter beëindiging van de Yom Kippoer-Oorlog en de onderhandelingen voor het Parijse Vredesakkoord dat de betrokkenheid van de Verenigde Staten bij de oorlog in Vietnam beëindigde. Zijn uitspraak: “Als je de oorlogstrommels nu nog niet hoort ben je doof!” is nu nog indringender dan toen destijds. “De mens weet niets van wat voor hem ligt” liet koning Salomo opschrijven (Pred.9:1). Dat is uiteraard waar voor het gewone dagelijkse leven van ieder mens, maar wij hebben het profetisch woord en het is goed daarop acht te geven zodat we het verloop van het toekomstig handelen van God met deze wereld leren kennen (2Petr.1:19). God verkondigd immers niet alleen het begin van deze wereld, maar ook het einde! (Jes.46:10) In het dagelijks leven echter ligt onze toekomst echter in het verborgene. Er kunnen dingen in het leven voorkomen waarin je God niet meer kunt volgen. Soms weten we niet meer wat te bidden omdat wij het geheel van Gods handelen, ook in ons leven niet volledig kunnen overzien (Rom.8:26-27). “Jezus antwoordde en zeide tot hem: Wat Ik doe, weet gij nu niet, maar gij zult het later verstaan.” (Joh.13:7) We mogen voor de toekomst echter vertrouwen op Gods belofte dat Hij voor ons zorgt (1Petr.5:7), dat Hij met ons is (Mat.28:20) en dat Hij ons geenszins zal begeven of verlaten! (Heb.13:5) “Weest dan niet bezorgd, door te zeggen: wat zullen wij eten, of wat zullen wij drinken, of waarmee zullen wij ons kleden? Want naar al deze dingen zoeken de volken; want uw hemelse Vader weet dat u al deze dingen nodig hebt.” (Mat.6:31-32)
Als terugkijken pijn doet en vooruitkijken je bang maakt kijk dan naast je: Ik ga met je mee, Ik ben altijd bij je, alle dagen!
“Toen hij (Barnabas) daar aankwam en de genade van God zag, verblijdde hij zich en vermaande allen met het voornemen van hun hart bij de Heer te blijven.” (Hand.11:23)
Hoe leef je in de tegenwoordige tijd? In de vorige perikoop hebben we vastgesteld dat we in moeilijke tijden leven en dat het daarom des te meer nodig is om daarmee rekening te houden. De Schrift leert mij dat we prioriteiten moeten stellen wanneer we geloven dat de Heer Jezus spoedig kan komen en ons verblijf op aarde een einde krijgt. Het boek Openbaring geeft aan hoe dan te leven hebben. “De tijd is nabij. Laat hij die onrecht doet, nog meer onrecht doen; en die vuil is, zich nog vuiler maken; en die rechtvaardig is, nog meer gerechtigheid doen; en die heilig is, zich nog meer heiligen.” (Op.21:11) We zien, in de wereld, hoe Gods Woord en normen meer en meer met voeten wordt getreden en dat velen het geloof laten voor wat het is. Ja, het is waar, “de duivel gaat rond als een brullende leeuw, op zoek wie hij zou kunnen verslinden, daar hij weet dat hij weinig tijd heeft.” (1Petr.5:8; Op.12:13) Zo zegt Petrus: “Daarom, geliefden, daar u deze dingen verwacht, beijvert u onbesmet en onberispelijk voor Hem te worden gevonden in vrede.” (1Petr.3:14) De veiligheid van een gelovige ligt niet in het ontwijken van het kwaad, maar in de nabijheid van God. Die wetenschap en angst heeft Mozes er toe gebracht die nabijheid van God nodig te hebben, toen hij de opdracht kreeg om op te trekken naar het Beloofde Land (Ex.33:1). Hij zei tegen de Here: “Nu dan, indien ik genade in uw ogen gevonden heb, maak mij toch uw wegen bekend, zodat ik U ken; opdat ik genade vinde in uw ogen. Bedenk toch, dat deze natie uw volk is. Toen zeide Hij: Moet Ik zelf medegaan om u gerust te stellen? En hij zeide tot Hem: Indien Gij zelf niet medegaat, doe ons vanhier niet optrekken.” (Ex.33:14-16) Wat Mozes voor hemzelf nodig achtte hebben wij ook nodig om onze weg te vervolgen; de nabijheid van God! Hoe ziet uw leven eruit, hoe is het gesteld met uw relatie met de Heer Jezus?
Tenslotte
Het verleden kan pijn doen, de toekomst kan je onzeker en angstig maken. De oplossing ligt niet in het verleden of de toekomst, maar in de aanwezigheid van iemand die bij je is en naast je staat. Ik ga met je mee, Ik ben altijd bij je, alle dagen! God neemt de problemen niet weg, maar biedt gezelschap tijdens de reis. De kracht zit in de eenvoud: er worden geen oplossingen aangeboden, maar aanwezigheid en nabijheid. Vaak is dat precies wat mensen nodig hebben wanneer zij met geloofsvragen zitten of onzeker zijn. De uitspraak wil zeggen dat wanneer het verleden pijn doet en de toekomst onzeker lijkt, je steun kunt vinden in de aanwezigheid van iemand die met je meeloopt. De centrale boodschap is dat je jouw weg niet alleen hoeft te gaan.