'In hoofdzaken eenheid, in bijzaken verdraagzaamheid en in alles de liefde'
Daarom heb ik een behagen in zwakheden, in smadelijke behandelingen, in noden, in vervolgingen, in benauwdheden, om Christus' wil. Want wanneer ik zwak ben, dan ben ik machtig.
De Unitas Fratrum kunnen worden beschouwd als vroege evangelische gemeenten, die ook stonden in de “traditie” (in de goede zin van het woord) van de gemeenten die tijdens de donkere eeuwen Gods fakkel hadden hooggehouden. Zij kwamen niet alleen in geestelijk opzicht, maar ook in andere opzichten tot bloei. Als voorbeeld noemen wij het netwerk van onderwijs dat een van hun groepen, de “broeders des gemenen levens”, legden over de Nederlanden en Noordwest-Duitsland. Hun stichter was Geert Groote uit Deventer, die samen met jan van Ruysbroeck de broederschap vormde en de eerste school in Deventer vestigde. De grondslag werd als volgt verwoord: “De wortel van de studie en de spiegel van het leven moet in eerste instantie het Evangelie van Christus zijn.” Kennis zonder vroomheid werd meer als een vloek dan als een zegen beschouwd. Hun” moderne devotie” is geen mystiek die vreemd gaat, omdat zij zich gebonden weet aan de leer der Kerk en geen eigen wegen gaat die los staan van Gods openbaring. Het was een uitstekende school, waaraan onder leiding van de beroemde Alexander Hegius tweeduizend leerlingen studeerden. Bekende mannen die hun vorming daar gekregen hebben zijn Thomas a Kempis (die later “de Navolging van Christus” schreef) en Erasmus (die er leerde wat onafhankelijk denken is). Behalve aan onderwijs en aan praktische vroomheid werd ook veel aandacht besteed aan muziek, er werd zelfs een evangelisch liedboek samengesteld, in het Latijn! Verder werd veel gedaan aan praktische communicatie, met name het doorgeven van Gods Woord in de taal en de denkwereld van de gewone man, wat tegenwoordig “transculturele communicatie” heet. Daarmee ging men in Deventer dus duidelijk verder op de lijn die de vroegste zendelingen uit Iona hadden gevolgd, toen de christelijke jaartelling nog maar op de helft was van de tijd waarin de Deventer school haar grote bloei beleefde: in de vijftiende en zestiende eeuw. En hiermee werd dus de grondslag voor praktische Bvroomheid verbreed, die het bolwerk van Izebel heeft doen schudden.