Vraag: Mogen kinderen deelnemen aan het avondmaal; wat zegt de Bijbel daarover?
Antwoord: De Bijbel zegt daar helemaal niets over en er zijn gelovigen en kerken, die daarin een vrijbrief zien om kinderen aan het avondmaal toe te laten. We hebben in de Bijbel dus geen enkele vermelding dat kinderen hebben deelgenomen aan het avondmaal, en dat op zich moet ons iets te zeggen hebben. Het avondmaal is natuurlijk ook niet zó maar een maaltijd, als je al van een maaltijd kunt spreken! Het woord ‘avondmaal’ komen we in de betekenis zoals in de vraag bedoeld wordt, maar twee keer in de Schrift tegen (Joh.21:20; 1Kor.11:20). Hoe komt het dan dat zulke praktijken in veel kerken worden toegelaten en toegepast? Dat kan misschien voortkomen door de gevoelscultuur waarin wij leven waardoor men het zicht op de werkelijkheid niet meer ziet en zich door emoties laat leiden in plaats van door Gods Woord. Het kan natuurlijk ook zijn dat men Gods Woord niet meer als normatief wil aanvaarden. “Zie het woord des Heren hebben zij verworpen, wat voor wijsheid zouden zij dan hebben?” (Jer.8:9) Ook kan zulks handelen voortkomen uit onkennis. “Mijn volk gaat te gronde door het gebrek aan kennis.” (Hos.4:6) Erger is, dat er zijn die de Schriften verdraaien; er een andere ‘draai’ aangeven. Ik denk aan de zgn. nieuwe hermeneutiek. Geheel anders is de idee dat men door deel te nemen aan het avondmaal deel krijgt aan het eeuwige leven. Dat is een idee die leeft voornamelijk in de RK-kerk maar geen enkele steun vindt in de Bijbel, dat toch de norm moet zij n waarop we ons handelen baseren! Maar wat is het probleem eigenlijk als kinderen niet aan het avondmaal mogen deelnemen, heel veel volwassenen mogen dat ook niet, omdat ze of niet gelovig zijn, of een zondige levenswandel hebben!?
Het avondmaal is een gedachtenismaaltijd en voorbehouden aan gelovigen. Gelovigen die op een waardige wijze daarmee omgaan als vorens ze daaraan deelnemen. Gelovigen die zichzelf op de proef kunnen stellen of ze daaraan wel of niet kunnen deelnemen (vgl. Mat.5:23-24). Het zichzelf op de proef stellen voorkomt dat men zichzelf tot een oordeel eet of drinkt. “Daarom zijn er onder u veel zwakken en zieken”. De apostel Paulus spreekt de gelovigen te Korinthe aan als ‘verstandige mensen, beoordeelt u dan zelf wat ik zeg’. Al deze zaken kunnen we toch moeilijk toepassen op kinderen, want ze hebben geen besef van wat het avondmaal inhoudt, kunnen zichzelf niet op de proef stellen of zichzelf beoordelen, en zijn niet gelovig in de Bijbelse betekenis van dat woord en ook niet gedoopt.
Anderen baseren hun visie dat kinderen wel deel mogen nemen aan het avondmaal, op wat er in 1 Korinthiërs 7:13-14 staat: “En als een vrouw een ongelovige man heeft, en hij vindt het goed bij haar te wonen, laat zij haar man niet verstoten. Want de ongelovige man is geheiligd door de vrouw en de ongelovige vrouw is geheiligd door de broeder; anders toch waren uw kinderen onrein, maar nu zijn zij heilig.” De algemeen aanvaarde uitleg van deze twee verzen kunnen we als volgt weergegeven: ‘In de tijd waarin wij leven, zijn wij niet onder de wet, maar onder de genade (Rom.6:14b). Als nu in een ongelovig gezin een van de ouders tot bekering en geloof komt, heeft dat een uitwerking op het hele gezin. De ongelovige man of vrouw is door de gelovige geheiligd. Dit geheiligd zijn heeft niets te maken met hun verhouding tot God. Daaraan is voor de ongelovige niets veranderd. Zonder bekering blijft hij verloren. Het heeft te maken met zijn plaats in deze wereld. Door de verbinding met de gelovige is de ongelovige nu op een aparte plaats in de wereld terechtgekomen. De ongelovige is onder de directe invloed van het christendom gekomen. Vóór de bekering van de man of de vrouw is dat hele gezin in de duisternis van het heidendom. Nu is er door de bekering van de man of de vrouw licht gekomen in het gezin. Of de ongelovige het wil of niet, hij of zij komt daar nu dagelijks mee in aanraking. En de hele omgeving weet het: in dat gezin is de invloed van het christelijk geloof aanwezig. Of de ongelovige het nu prettig vindt of niet: hij of zij is vanaf het moment van de bekering van zijn of haar partner verbonden aan iemand die niet meer meegaat in de heidense leefwijze. Hetzelfde geldt voor de kinderen.’
Ik zie dan ook geen enkele reden om dit gedeelte in verbinding te brengen met het avondmaal en het te gebruiken als vrijbrief om kinderen en/of ongelovigen deel te laten nemen aan het avondmaal. Het gaat hier om de verhoudingen met betrekking tot het huwelijk en echtscheiding en er is geen enkele aanleiding om dit toe te passen op het avondmaal, daarvoor gelden anderen regels! Wil je consequent zijn in de toepassing van dit gedeelte op het avondmaal dan wil dat zeggen dat je niet alleen kinderen maar ook ongelovige partners moet toelaten tot het avondmaal, want die zijn toch ook geheiligd? Dus waarom kinderen laten deelnemen aan het avondmaal? Wacht liever tot ze de jaren van onderscheid hebben bereikt (Zie Jona 4:14), licht ze voor over het avondmaal, bidt dat ze tot bekering mogen komen om dan, nadat ze gedoopt zijn, deel te nemen aan het avondmaal.
Bijbelgedeelten waar het gebruik en het doel van het avondmaal worden verduidelijkt zijn: 1Kor.10:14-22; 11:20-34.